گر شدى عطشان بحر معنوى                                 فرجه‏اى كن در جزيرهء مثنوى‏
        
فرجه كن چندان كه اندر هر نفس                             مثنوى را معنوى بينى و بس‏
        
هردكانى راست سودايى دگر                                مثنوى دكان فقر است اى پسر<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

         مثنوى مادكان وحدت است                                   غير واحد هر چه بينى آن بت است‏
        
تشنه مى‏نالدكه "كو آب گوار؟"                               آب هم نالد كه "كو آن آب خوار؟"
        
بانگ آبم منبه گوش تشنگان                                همچو باران مى‏رسم از آسمان‏
        
برجه اى عاشقبر آور اضطراب                                بانگ آب و تشنه و آن گاه خواب؟!‏
         هم تو خود را بربكن از بيخ خواب                             همچو تشنه كه شنود او بانگ آب

         آب‏حيوان خوان، مخواناين را سخن                         روح نو بين در تن حرف كهن
         قابل اين گفته‏ها شوگوش‏وار                                  تا كه از زر سازمت من گوشوار
        
ما چه خود را در سخنآغشته‏ايم                            كز حكايت ما حكايت گشته‏ايم‏
        
اين حكايت نيست پيشمرد كار                              وصف حال است و حضور يار غار
        
اين چه مى‏گويم به قدرفهم توست                         مردم اندر حسرت فهم درست‏
        
فهم آب است و وجود تنسبو                                 چون سبو بشكست ريزد آب از او
        
شاخه‏هاى تازهء مرجانببين                                  ميوه‏هاى رسته ز آب جان ببين‏
        
اين سخن شير است درپستان جان                        بى‏كشنده خوش نمى‏گردد روان‏
        
مستمع چون تشنه وجوينده شد                           هاتف ار مرده بود گوينده شد
        
مستمع چون تازه آمدبا ‏ملال                                 صد زبان گردد به گفتن گنگ و لال‏
        
چون كه نامحرم درآيد از درم                                  پرده در پنهان شوند اهلحرم‏
        
ور در آيد محرمى دور از گزند                                  برگشايند آن ستيرانروى‏بند
        
هر چه را خوب و خوش و زيبا كنند                           از براى ديدهءبينا كنند
        
كى بود آواز چنگ و زير و بم                                    از براى گوش بى‏حساصم‏
        
گر سخن كش يابم اندر انجمن                                صد هزاران گل برويم چونچمن‏
        
ور سخن كش يابم آن دم زن‌بمزد                             مى‏گريزد نكته‏ها ازدل چو دزد

 

         بشنويد  اي دوستان اين داستان                            خود حقيقت نقد حال ماست آن

 

دفتر دوم، بیت ۷۷۶ الی ۸۴۲

    

        ملامت كردن مردم شخصى را كه مادرش را كشت به تهمت‏

                       

                        آن يكى از خشم مادر را بكشت               هم به زخم خنجر و هم زخم مشت‏

                        آن يكى گفتش كه از بد گوهرى                ياد نآوردى تو حق مادرى؟‏

                        هى تو مادر را چرا كشتى؟ بگو                او چه كرد آخر؟ بگو اى زشت‌خو

                        گفت كارى كرد كآن عار وى است              كشتمش كان خاك ستار وى است‏

                        گفت آن كس را بكش اى محتشم            گفت پس هر روز مردى را كشم؟!‏

                        كشتم او را رستم از خونهاى خلق            ناى او برم به است از ناى خلق‏

                        نفس توست آن مادر بد خاصيت               كه فساد اوست در هر ناحيت‏

                        هين بكش او را كه بهر آن دنى                 هر دمى قصد عزيزى مى‏كنى‏

                        از وى اين دنياى خوش بر توست تنگ        از پى او با حق و با خلق جنگ‏

                        نفس كشتى باز رستى ز اعتذار              كس تو را دشمن نماند در ديار

 

اى شهان كشتيم ما خصم برون                ماند خصمى ز او بتر در اندرون‏
كشتن اين كار عقل و هوش نيست         شير باطن سخره‏ء خرگوش نيست‏
دوزخ است اين نفس و دوزخ اژدهاست     كاو به درياها نگردد كم و كاست‏
هفت دريا را در آشامد هنوز                     كم نگردد سوزش آن خلق سوز
هم نگردد ساكن از چندين غذا                 تا ز حق آيد مر او را اين ندا
سير گشتى سير؟ گويد نى هنوز              اينت آتش اينت تابش اينت سوز
عالمى را لقمه كرد و در كشيد                  معده‏اش نعره زنان، هَلْ مِنْ مزيد
من ز مكر نفس ديدم چيزها                    كاو برد از سحر خود تمييزها

چون كه جزو دوزخ است اين نفس ما         طبع كل دارد هميشه جزوها
چون كه واگشتم ز پيكار برون                    روى آوردم به پيكار درون‏
قد رجعنا من جهاد الاصغريم                      با نبى اندر جهاد اكبريم‏
قوتی خواهم ز حق دریا شکاف                تا به ناخن برکنم این کوه قاف
سهل شيرى دان كه صفها بشكند             شير آن است آن كه خود را بشكند

در بیان این شنو یک قصه ای                   تا بری از سِرّ گفتم حصه ای

 

   

   دفتر اول ...  

 

      فرمودن والى آن مرد را كه اين خار بن را كه نشانده‏اى بر سر راه بركن‏

 

                    همچو آن شخص درشت خوش سخن           در ميانره نشاند او خار بن‏
                   
ره گذريانش ملامت‏گرشدند                         بس بگفتندش بكن اين رانكند
                   
هر دمى آن خار بن افزون

/ 1 نظر / 44 بازدید
Nobody

سپاس از زحمات شما. من شده از وقت کارم هم بزنم حتماْ سر ايت جلسات حاضر می‌شم.