<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

         گر شدى عطشان بحر معنوى                                 فرجه‏اى كن در جزيرهءمثنوى‏
        
فرجه كن چندان كه اندر هر نفس                             مثنوى را معنوى بينى و بس‏
        
هر دكانى راست سودايىدگر                                مثنوى دكان فقر است اى پسر
        
مثنوىما دكان وحدت است                                   غير واحد هر چه بينى آن بتاست‏
        
تشنه مى‏نالد كه "كو آب گوار؟"                               آبهم نالد كه "كو آن آب خوار؟"
        
بانگ آبم من به گوشتشنگان                                همچو باران مى‏رسم از آسمان‏
        
برجه اى عاشق بر آور اضطراب                                بانگ آب و تشنه و آنگاه خواب؟!‏
        
هم تو خود را بربكن از بيخخواب                             همچو تشنه كه شنود او بانگ آب
        
آب‏حيوان خوان، مخوان اين را سخن                         روح نو بين در تن حرف كهن
        
قابل اين گفته‏ها شو گوش‏وار                                  تا كهاز زر سازمت من گوشوار
        
ما چه خود را در سخنآغشته‏ايم                            كز حكايت ما حكايت گشته‏ايم‏
        
اينحكايت نيست پيش مرد كار                              وصف حال است و حضور يارغار
        
اين چه مى‏گويم به قدر فهم توست                         مردم اندرحسرت فهم درست‏
        
فهم آب است و وجود تنسبو                                 چون سبو بشكست ريزد آب از او
        
شاخه‏هاى تازهء مرجان ببين                                  ميوه‏هاى رسته ز آبجان ببين‏
        
اين سخن شير است در پستان جان                        بى‏كشنده خوش نمى‏گردد روان‏
        
مستمع چون تشنه و جويندهشد                           هاتف ار مرده بود گوينده شد
        
مستمع چونتازه آمد با ‏ملال                                 صد زبان گردد به گفتن گنگ ولال‏
        
چون كه نامحرم در آيد از درم                                  پرده در پنهان شوند اهل حرم‏
        
ور در آيد محرمى دور ازگزند                                  برگشايند آن ستيران روى‏بند
        
هرچه را خوب و خوش و زيبا كنند                           از براى ديدهء بيناكنند
        
كى بود آواز چنگ و زير و بم                                   از براى گوش بى‏حس اصم‏
        
گر سخن كش يابم اندرانجمن                               صد هزاران گل برويم چون چمن‏
        
ورسخن كش يابم آن دم زن‌بمزد                            مى‏گريزد نكته‏ها از دل چودزد

    ---------------------

دفتر دوم بيت 3622 به بعد.

             اى برادر قصه چون پيمانه‏اى است              معنى اندر وى مثال دانه‏اىاست‏
            
دانهء معنى بگيرد مرد عقل                       ننگرد پيمانهرا گر گشت نقل‏
            
ماجراى بلبل و گل گوش دار                       گر چهگفتى نيست آن جا آشكار

              كودكان افسانه‌ها مي‌آورند                         درج در افسانه‌شان بس سر و پند 

              هزل‌ها گويند در افسانه‌ها                          گنج مي‌جو در همه ويرانه‌ها

              هزل تعليم است آن را جد شنو                   تو مشو بر ظاهر هزلش گرو

              هر جدي هزل است پيش هازلان                 هزل‌ها جد است پيش عاقلان

              عاقلي گر خاك گيرد زر شود                        جاهل ار زر برد خاكستر شود

 

    سخن گفتن به زبان حال و فهم كردنآن‏

            
ماجراى شمع با پروانه نيز                        بشنو و معنىگزين كن اى عزيز
            
گر چه گفتى نيست سر گفت هست         هين ببالاپر مپر چون جغد پست‏
            
گفت در شطرنج كاين خانه‏ء رخ است        گفتخانه از كجاش آمد بدست‏؟
            
خانه را بخريد يا ميراثيافت؟                    فرخ آن كس كاو سوى معنى شتافت‏
            
گفت نحوى: زيدعمرواً قد ضرب                گفت چونش كرد بى‏جرمى ادب‏؟
            
عمرو راجرمش چه بد كان زيد خام            بى‏گنه او را بزد همچون غلام‏؟
            
گفتاين پيمانهء معنى بود                     گندمى بستان كه پيمانه استرد
            
زيد و عمرو از بهر اعراب است و ساز           گر دروغ است آن تو بااعراب ساز
            
گفت نه من آن ندانم عمرو را                    زيد چون زدبى‏گناه و بى‏خطا ؟
            
گفت از ناچار و لاغى بر گشود                  عمرويك واو فزون دزديده بود
            
زيد واقف گشت دزدش را بزد

/ 0 نظر / 19 بازدید