گر شدى عطشان بحر معنوى                                 فرجه‏اى كن در جزيرهء مثنوى‏
        
فرجه كن چندان كه اندر هر نفس                             مثنوى را معنوى بينى و بس‏
        
هردكانى راست سودايى دگر                                مثنوى دكان فقر است اى پسر<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

         مثنوى مادكان وحدت است                                   غير واحد هر چه بينى آن بت است‏
        
تشنه مى‏نالدكه "كو آب گوار؟"                               آب هم نالد كه "كو آن آب خوار؟"
        
بانگ آبم منبه گوش تشنگان                                همچو باران مى‏رسم از آسمان‏
        
برجه اى عاشقبر آور اضطراب                                بانگ آب و تشنه و آن گاه خواب؟!‏
         هم تو خود را بربكن از بيخ خواب                             همچو تشنه كه شنود او بانگ آب

         آب‏حيوان خوان، مخواناين را سخن                         روح نو بين در تن حرف كهن
         قابل اين گفته‏ها شوگوش‏وار                                  تا كه از زر سازمت من گوشوار
        
ما چه خود را در سخنآغشته‏ايم                            كز حكايت ما حكايت گشته‏ايم‏
        
اين حكايت نيست پيشمرد كار                              وصف حال است و حضور يار غار
        
اين چه مى‏گويم به قدرفهم توست                         مردم اندر حسرت فهم درست‏
        
فهم آب است و وجود تنسبو                                 چون سبو بشكست ريزد آب از او
        
شاخه‏هاى تازهء مرجانببين                                  ميوه‏هاى رسته ز آب جان ببين‏
        
اين سخن شير است درپستان جان                        بى‏كشنده خوش نمى‏گردد روان‏
        
مستمع چون تشنه وجوينده شد                           هاتف ار مرده بود گوينده شد
        
مستمع چون تازه آمدبا ‏ملال                                 صد زبان گردد به گفتن گنگ و لال‏
        
چون كه نامحرم درآيد از درم                                  پرده در پنهان شوند اهلحرم‏
         
ور در آيد محرمى دور از گزند                                  برگشايند آن ستيرانروى‏بند
        
هر چه را خوب و خوش و زيبا كنند                           از براى ديدهءبينا كنند
        
كى بود آواز چنگ و زير و بم                                    از براى گوش بى‏حساصم‏
        
گر سخن كش يابم اندر انجمن                                صد هزاران گل برويم چونچمن‏
        
ور سخن كش يابم آن دم زن‌بمزد                             مى‏گريزد نكته‏ها ازدل چو دزد

دفتر دوم بيت 3622 به بعد.

             اى برادر قصه چون پيمانه‏اى است              معنى اندر وى مثال دانه‏اىاست‏
            
دانهء معنى بگيرد مرد عقل                       ننگرد پيمانهرا گر گشت نقل‏
            
ماجراى بلبل و گل گوش دار                       گر چهگفتى نيست آن جا آشكار

              كودكان افسانه‌ها مي‌آورند                         درج در افسانه‌شان بس سر و پند 

              هزل‌ها گويند در افسانه‌ها                          گنج مي‌جو در همه ويرانه‌ها

              هزل تعليم است آن را جد شنو                   تو مشو بر ظاهر هزلش گرو

              هر جدي هزل است پيش هازلان                 هزل‌ها جد است پيش عاقلان

              عاقلي گر خاك گيرد زر شود                        جاهل ار زر برد خاكستر شود

 

    سخن گفتن به زبان حال و فهم كردنآن‏

            
ماجراى شمع با پروانه نيز                        بشنو و معنىگزين كن اى عزيز
            
گر چه گفتى نيست سر گفت هست         هين ببالاپر مپر چون جغد پست‏
            
گفت در شطرنج كاين خانه‏ء رخ است        گفتخانه از كجاش آمد بدست‏؟
            
خانه را بخريد يا ميراثيافت؟                    فرخ آن كس كاو سوى معنى شتافت‏
            
گفت نحوى: زيدعمرواً قد ضرب                گفت چونش كرد بى‏جرمى ادب‏؟
            
عمرو راجرمش چه بد كان زيد خام            بى‏گنه او را بزد همچون غلام‏؟
            
گفتاين پيمانهء معنى بود                     گندمى بستان كه پيمانه استرد
            
زيد و عمرو از بهر اعراب است و ساز           گر دروغ است آن تو بااعراب ساز
            
گفت نه من آن ندانم عمرو را           &nbsp

/ 19 نظر / 29 بازدید
نمایش نظرات قبلی
نرگس ـ شقايق ـ قاصدک

وبلاگ بسيار زيبايی داريد با مطالبی زيبا و قالبی نيکو .......... خدمت خواهم رسيد ........ در پناه مهر

Hamidreza

سلام. خيلی خوبه. من هم شرکت می‌ کنم. مرسی از اطلاعات.

morteza

سلام. مرسی از دوستان برای معرفی اين سايت و جلسات. سعی ميکنم حضور پيدا کنم. مرسی.

nasim

سلام. شما الحق والانصاف که خيلی مثنوی را کاربردی و روشن و صاف و قابل فهم توضيح می‌ديد. از شما بسيار سپاسگذارم. دست مريزاد.

Taty

شمس تبريزی بيا کز لطف خود سوز ما در عاشقان افکنده ای با سپاس از کليه دوستانی که برای زنده نگه داشتن ارزشهای ادبيات مملکتمون همت ميکنند. مي آيم...

Mohamad

ای قوم به حج رفته کجائید کجائید معشوق همینجاست بیائید بیائید ممنون از اينکه تلاش می کنيد برای شناساندن خورشيد عالم ادبيات مولاناجلال الدين رومی.

پچپچه

خوش خبر باشی ای نسیم شمال / که به ما می رسد زمان وصال / قِصّة العشق لا أنفِصامَ لَها/ فُصِمَت ها هُنالسانُ القال ... ( قصه ی عشق را انقطاعی نيست ، و زبان گفتار در اينجا بريده می آيد ) البته شما که نيازی به اين معنی کردن ها نداريد .(ال کاپون )

tanboor_E_shams

سلام انشاءالله بيش از پيش از عنايات خاصه حضرت حق بهرمند گرديد . حفظکم الله بالخير و العافيه

Panevis

دوستان عزيز، از نظرتان متشکرم. همانطور که در يادداشتهای قبلی نيز نوشته‌ام، متنی که در این وبلاگ (و آرشیو آن) می‌بينيد فقط متن داستان است از مثنوی معنوی. تفسير داستانها را بصورت متن نمی‌آوريم، شيوهء کار به اينصورت است که در اين وبلاگ متن داستان را قرار می‌دهيم و وقتی در اتاق (مجازی) در سرويس چت دور هم گرد می‌آييم، اين وبلاگ را باز می‌کنیم و از روی متن داستان می‌خوانيم و شرح می‌کنيم (با صدا) و جلو می‌رويم. در نظر داريم در دورهء آيندهء جلسات شرح مثنوي، صدای جلسات را ضبط کنيم و نیز برای هر جلسه يک صفحه جداگانه اختصاص دهيم و صدای ضبط شده را نيز در آن صفحه بگذاريم تا دوستانی همچون شما که احياناْ نمی‌توانند حضور يابند، فايل صدا را بتوانند download کنند و از مباحث استفاده کنند. اين پيشنهاد خوب چند نفر از دوستان است که اميدواريم موفق بانجام آن بشويم. باميد ديدار.

hich magoo

BA SALAM MAMNOUNAZ ETELAATE EMRUZ SHOMA MOSHTAGHANE MONTAZERE AKHBARE MARBOOT BE OTAGH MOLANA HASTAM BASEPAS HICH MAGO